Wout specialiseert zich in stalconcepten met melkrobots

In september trok Wout Goderis al voor de tweede keer dit jaar op bijscholing naar Wisconsin (VS); dit keer samen met de Oostenrijkse student Lukas Baminger. Naast een drietal bedrijfszoeken, volgde hij er de workshop over stalconcepten met melkrobots: ‘Design and Management of Automated Milking Systems in North-America’. Hij overloopt wat hij er zoal heeft bijgeleerd.

Situatie in Noord-Amerika

De workshop werd gegeven door twee Finnen van 4dBarn.

De workshop werd gegeven door twee Finnen van 4dBarn.

“De staat Wisconsin is in de volksmond bekend als ‘Dairy Land’, omdat je er heel veel en hele grote melkveestallen aantreft”, weet Wout. “Op vrijwel alle vlakken lopen ze hier fors voor op de rest van de wereld, behalve als het over melkrobots gaat. De verklaring hiervoor moet je juist in die bedrijfsgroottes gaan zoeken: de investering per koe is te hoog en het is moeilijk om in die megastallen een goeie cow flow te realiseren. Daarom werken ze hier traditioneel volgens conventionele melksystemen – rapid exit of carrousel – waarvoor ze typisch Mexicaanse medewerkers inzetten. Door de huidige politieke en economische situatie in de VS komt hier nu wel verandering in, maar toch hebben de Noord-Amerikanen hier nog maar weinig ervaring in. Daarom werd de cursus gegeven door twee Finnen van het bedrijf 4dBarn, dat gespecialiseerd is in het ontwerp van stalconcepten met melkrobots.”

Situatie in België

“Hier bij ons zien we momenteel dat 60 à 70% van de nieuwbouwstallen uitgerust zijn met melkrobots, dus was het voor Goderis CowCompany een must om op deze workshop aanwezig te zijn”, vervolgt hij. “De redenen voor de investering hierin zijn minder werk en meer werkgemak voor de melkveehouder, maar natuurlijk mogen de resultaten niet achterblijven. De verschillende robotsystemen werden in de cursus niet besproken, omdat je die qua werking niet in vraag moet stellen. De boodschap was vooral dat het design van de stal optimaal moet worden afgestemd op de robot, en dat ook het management van de landbouwer hiermee moet samenhangen. Dit maakt nu net het verschil tussen een hogere of een lagere melkopbrengst dan met conventionele melksystemen. De kernbegrippen hierbij zijn de cow flow en de cow handling“, onderstreept Wout.

Cow flow   

De eetruimte per koe moet minimaal 60-65 cm breed zijn.

De eetruimte per koe moet minimaal 60-65 cm breed zijn.

Het succes van een melkrobot wordt uitgedrukt in het aantal koebezoeken per dag. Het streefdoel is hier 2 of 3 bezoeken per koe per dag. Voor een hoge opbrengst is het dus belangrijk dat de koeien vlot de weg naar de robot vinden. Heel wat parameters van het staldesign hebben hier een impact op. “Denk maar aan de breedte van de gangen en het aantal rijen ligboxen, maar ook aan de eetruimte per koe, die minimaal 60 à 65 cm breed moet zijn. Met een volle vloer zullen de koeien algemeen beschouwd een betere klauwgezondheid hebben en dus meer naar de robot toe stappen dan met een roostervloer. Tot slot heeft ook de positie van de robot in de stal een erg groot effect op het resultaat. Voor een goeie cow flow moet je trouwens uitgaan van maximum 55 koeien per robot”, stelt hij.

Cow handling

De boer mag dan wel minder werk hebben met een robot en hij kan dit werk flexibeler inplannen, maar toch heeft hij nog altijd werk te verrichten. Voor hem komt het er op aan dat hij een efficiënte manier van werken vindt voor het uitselecteren van de dieren. “Zieke koeien, koeien met een slechte klauwgezondheid of oude koeien zijn typische gevallen van zogeheten ‘ophaalkoeien’. Die passeren minder dan 2 keer per dag de robot, of dus maar om de 10 à 12 uren of nog langer. Dit kun je tegenwoordig makkelijk opvolgen met trackingsystemen rond de poot of de hals, die de selectiehekkens naar en van de robot aansturen. Er zijn drie traffic systems te onderscheiden: free, guided, of hybrid, wat hier tussenin ligt”, somt Wout op.

“De beste resultaten bekom je met de vrije systemen, waarbij de koeien zelf kunnen bepalen wanneer ze worden gemolken en vervolgens naar het voeder toe stappen. De verklaring hiervoor zit hem in het feit dat de onderdominante koeien, zoals vaarzen en eerste lactatie koeien, te lang blijven stilstaan in de wachtzone. Om diezelfde reden stop je die best al in een aparte stal naast de robot, in diepstrooisel- of zandboxen, zodat ze zich later makkelijk aan de groep en de robot kunnen adapteren. Tot slot is het ook aangeraden om te voorzien in een werkzone voor de klauwverzorging en het droog zetten van de koeien.”

Kreupelheid

De vloerkeuze heeft een belangrijke impact in het slagen van het stalconcept.

De vloerkeuze heeft een belangrijke impact in het slagen van het stalconcept.

Kreupelheid is een vaak voorkomend probleem bij stalconcepten met melkrobots, doordat de koeien hier over het algemeen meer in rondstappen. Waar het bij conventionele melksystemen om 10-15% van de totale veestapel gaat, loopt dit bij robots op tot wel 24-26%. “De boodschap is dus om bij robots nog meer in te zetten op een preventieve klauwverzorging“, oppert Wout. “Anders kom je al gauw in een vicieuze cirkel terecht waarbij de koeien niet meer naar de robot toe stappen en je dus meer werk hebt met het ophalen, terwijl de melkproductie zienderogen daalt. Bij melkrobots wordt dit dubbel zo hard afgestraft dan bij conventionele systemen”, weet hij. “Opnieuw speelt ook het design hierin een belangrijke rol. Factoren die de impact van kreupelheid beperken, zijn de vloerkeuze, het type ligboxen, de gangbreedte, de locatie van het voetbad en de werkzone voor de klauwverzorging.”

Conclusie

Het design van de stal en het management van de boer leiden ertoe dat een systeem met melkrobots slaagt of faalt, en dat zowel bij een nieuwbouwstal of een renovatie. “Daarom is het belangrijk om te investeren in een weldoordachte stal, waarbij alle parameters op elkaar zijn afgestemd. Bezint eer ge begint!“, aldus nog Wout Goderis, die zich nu specialist in AMS-systemen mag noemen.

Wout Goderis van Goderis CowCompany mag zich nu specialist in stalconcepten met melkrobots noemen.

Wout Goderis van Goderis CowCompany mag zich nu specialist in stalconcepten met melkrobots noemen.

2019-12-01T17:43:13+00:00